Stoppen met vapen. Zo lukt het je wel.
Vapen. Je denkt dat het onschuldig is omdat het lekker ruikt en niet stinkt. Lisa (19) deed er gezellig aan mee. Tot ze steeds benauwder werd en meer ging hoesten.
We zien het overal. De felgekleurde vapes en de zoete geuren van watermeloen of vanille zijn niet meer weg te denken. Op festivals, feestjes en zelfs op schoolpleinen lijkt het bijna normaal geworden. Lisa herkent dit ook: "Mijn eerste vape kreeg ik van vriendinnen op een festival. Ze zeiden hoe chill het was dat je niet ging stinken, in tegenstelling tot sigaretten. Na het eerste trekje was ik eigenlijk direct verkocht."
Meer nicotine dan een heel pakje sigaretten.
Wat doet die vape eigenlijk met je? Het lijkt dat vapen vooral gebeurt met onschuldigte waterdamp met een smaakje. Maar juist in die waterdamp zitten zware metalen en chemische stoffen met vaak een hele hoge dosis nicotine, soms zelfs meer dan een heel pakje sigaretten. En dat is wat het nou precies ongemerkt zo verslavend maakt.
"Na de eerste keer bleef ik het eigenlijk gewoon doen," vertelt Lisa. "Omdat het niet stinkt, deed ik het letterlijk overal. Op school in de wc’s en zelfs in bed. Hoe vaker je het doet, hoe verslavender het werkt.
Concentratie problemen & stress…
Je hersenen ontwikkelen zich tot je 25ste. Nicotine verstoort het beloningssysteem in je brein. Hierdoor krijg je vaak last van concentratieproblemen, raak je sneller gestrest als je even niet kunt vapen en word je ook nog eens gevoeliger voor andere verslavingen. Lisa merkte die onrust ook: "Ik dacht tijdens school alweer aan het volgende moment dat ik kon vapen. Dat was irritant en gaf ook wel stress."
Ook je conditie kan snel achteruitgaan. Ben je vaker buiten adem tijdens het sporten of zelfs al bij het traplopen? Grote kans dat je vape daar iets mee te maken heeft. Het kan namelijk klachten in je luchtwegen veroorzaken en soms zelfs ontstekingen. Voor Lisa was dit de druppel: "Ik begon steeds vaker keelpijn te krijgen en te hoesten. Eerst dacht ik gewoon verkouden te zijn, maar na een avondje fanatiek vapen merkte ik dat het veel erger werd."
Bakken met geld naar het vapen
Op een moment realiseerde zij ook hoeveel geld er elke maand naar het vapen ging. Reken maar eens uit: van dat bedrag kan je makkelijk nieuwe sneakers kopen of lekker een weekend weg boeken. Lisa is blij dat ze ervan af is: "Ik hou van shoppen en dus kan ik die extra euro’s wel gebruiken."
Wil jij ook stoppen?
Als je nu denkt: oké, ik ben er echt klaar mee… hoe stop ik dan? Goed nieuws: stoppen kan, als je dat wilt.
Lisa koos voor de 'cold turkey' methode: "Ik ben direct gestopt en heb mijn vape weggegooid. Dat was niet meteen succesvol want mensen in mijn omgeving vapeten nog, en de constante gedachten aan vapen waren heel vermoeiend."
Als je wilt stoppen is het handig om een duidelijk plan te maken, want nicotine is een hardnekkige tegenstander. Maar weet dat je sterker bent dan de verslaving.
Stappenplan
- Kies een stopdatum. Niet "ooit", maar concreet: "aanstaande dinsdag".
- Weg ermee. Gooi daarna al je vapes weg, inclusief die reserve die je voor ‘noodgevallen’ bewaart.
- Ken je triggers. Het helpt om na te denken over je triggers: vape je vooral bij stress of juist als je met vrienden bent? Zoek dan alternatieven, zoals kauwgom, gamen of gewoon een rondje lopen.
Twijfel niet. Stop gewoon. Lisa heeft één duidelijk advies voor iedereen die dit leest: "Doe het! Het is zo enorm slecht voor je, je zuigt letterlijk aan een ‘batterij’. Je gaat je echt beter voelen als je stopt. Ik ben fitter en heb veel minder stress om het volgende vape-momentje."
Waar vind je hulp? (Gratis & Anoniem) Je hoeft het niet alleen te doen. Check deze sites voor betrouwbare info en support:
• Op Ikstopnu.nl vind je een gratis Stopplan Vapen van het Trimbos Instituut. Geen saaie folder, maar een digitaal plan dat je helpt om er echt vanaf te komen.
• Brijder Jeugd: Brijder biedt gratis trainingen en gesprekken. Dit kan anoniem; ze zijn er om jou te helpen. Vraag hier een gesprek aan.
• App Quiddy: Dit is een gratis app die je helpt bij het stoppen. Je kunt bijhouden hoeveel geld je bespaart, chatten met leeftijdsgenoten, en afleiding of hulp zoeken als je zin krijgt om te vapen.
• WeQuit Jongerenprogramma: Dit is een speciaal programma voor jongeren onder de 24 jaar die willen stoppen met roken of vapen. De begeleiding is door orthopedagogen via individuele online sessies. De kosten worden 100% vergoed vanuit de basisverzekering zonder eigen risico.
Jij kan dit ook. Succes.